İçeriğe geç
Servis Yetkili

Motosiklet Akü Neden Biter, Nasıl Anlaşılır?

Güncelleme: 6 dk okumaServis Yetkili atölye ekibi

Kısa cevap

Motosiklet aküsü yaşlandığı, uzun süre kullanılmadığı ya da şarj sistemi yeterli akım vermediği için biter. Marşın yavaşlaması ve ışıkların zayıflaması ilk belirtilerdir. Yalnız aküyü değiştirmek yetmez; şarj sistemi ve kaçak akım da ölçülmelidir, aksi halde yeni akü de kısa sürede biter.

Akü neden biter?

Akünün bitmesinin birkaç yaygın sebebi vardır. Birincisi yaşlanmadır: her akünün sınırlı bir ömrü vardır ve zamanla depolayabildiği enerji azalır. İkincisi uzun süre kullanılmamadır; araç çalışmadığında akü yavaş yavaş kendiliğinden boşalır ve derin boşalma kapasiteyi kalıcı olarak düşürebilir.

Üçüncüsü kısa mesafeli kullanımdır. Marş, aküden çok enerji çeker ve kısa bir yolculuk bu enerjiyi geri doldurmaya yetmeyebilir. Dördüncüsü ise şarj sisteminin sorunudur: alternatör ya da regülatör arızalıysa akü yeterince dolmaz.

Aküyü gizlice boşaltan kaçak akım

Kontak kapalıyken bile bir elektrik devresi çalışıyorsa akü sessizce boşalır. Bu sorun çoğunlukla sonradan takılmış aksesuarlardan gelir: alarm, ek far, USB şarj soketi ya da yanlış bağlanmış bir navigasyon kablosu. Kaçak akım, özel bir ölçümle bulunabilir.

Akünün bittiğini nasıl anlarsınız?

Belirtiler genellikle şunlardır:

  • Marşın yavaş ya da isteksiz dönmesi
  • Marşa basınca tık sesi gelip motorun çalışmaması
  • Kontak açıkken göstergenin ya da farın sönük yanması
  • Sabah ilk çalıştırmada zorlanma, sonra düzelme
  • Akünün kutupları etrafında beyaz ya da yeşil oksit
  • Akü gövdesinde şişme

Şarj sistemini kontrol etmek neden gerekli?

Motor çalışırken alternatör akü ve elektrik sistemini besler. Regülatör, bu gerilimi sabit tutar. Gerilim çok düşükse akü dolmaz, çok yüksekse akü zarar görür. Bu yüzden yeni akü takıldığında şarj gerilimi mutlaka ölçülmelidir.

Servis, motor rölantide ve belirli bir devirdeyken akü başında gerilimi ölçer. Değer üreticinin belirttiği aralıkta değilse alternatör ya da regülatör kontrol edilir.

Akü ömrünü uzatmak için neler yapılır?

Motosikleti haftalarca çalıştırmayacaksanız aküyü uygun bir şarj cihazına bağlamak ya da aracın üzerinden ayırmak ömrünü uzatır. Kutup başlarını temiz ve sıkı tutun. Sıvı seviyesi kontrol edilebilen aküler için seviyeyi izleyin. Kısa mesafeli kullanımda ara sıra daha uzun bir yolculuk yaparak aküye şarj olma fırsatı verin.

Akü şarj cihazı seçerken, motosiklet aküsü için uygun, akım değeri düşük ve otomatik kesmeli bir model tercih edin.

Yolda kalırsanız

Akü bittiyse ve motosiklet çalışmıyorsa takviye kablosu ile çalıştırma yolu vardır ama bu işlem dikkat ister. Yanlış bağlantı elektronik parçalara zarar verebilir. Takviye ile çalışan araç bile, nedeni bulunmadan tekrar bitebilir. Bu nedenle kısa sürede akü testi ve şarj kontrolü yaptırmanızı öneririz.

Akü türleri ve farkları

Motosiklet aküleri başlıca üç tipte bulunur. Bakımlı (sıvılı) aküler asit seviyesinin kontrolünü ve gerektiğinde saf su eklenmesini ister. Bakımsız kapalı aküler bu işleme ihtiyaç duymaz. Jel ve AGM tipi aküler ise sıvıyı ayrı bir yapıda tutar ve titreşime daha dayanıklıdır; modern motosikletlerde sıkça tercih edilir.

Aracın akü tipi, şarj sisteminin tasarımıyla uyumludur. Farklı tipte bir akü takmak, şarj gerilimi ve ölçüler nedeniyle sorun yaratabilir. Değişimde aracınızın kılavuzunda belirtilen kapasite ve tipe uygun akü seçilmelidir.

Akünün etiketinde üretim tarihi ya da bir kod bulunur. Rafta uzun süre beklemiş bir aküyü yeni olarak almak, ömrünü kısaltır. Bu yüzden akünün üretim tarihine bakmak yararlıdır.

Soğuk ve sıcak havada akü davranışı

Soğuk havada akünün kimyasal tepkimeleri yavaşlar ve vereceği akım düşer. Aynı zamanda motor yağı kıvamlaşır ve marş daha fazla enerji ister. Bu yüzden zayıf bir akü ilk kez soğuk bir sabahta sorun çıkarır.

Sıcak havada ise akü içindeki sıvı daha hızlı buharlaşır ve iç aşınma artar. Akdeniz gibi sıcak bölgelerde yazın akü ömrü kısalabilir. Aracı gölgede park etmek ve yaz öncesi akü testi yaptırmak bu etkiyi azaltır.

Aküyü kendiniz nasıl ölçersiniz?

Basit bir multimetre ile akünün gerilimi ölçülebilir. Motor kapalı ve kontak kapalıyken, dinlenmiş sağlıklı bir 12 voltluk akü genellikle 12,6 volt civarında bir değer gösterir. Bu değer belirgin biçimde düşükse akü boşalmış ya da zayıflamış olabilir.

Motor çalışırken ise aynı noktadan ölçülen değer şarj sisteminin çalıştığını gösterir. Çoğu motosiklette bu değerin yaklaşık 13,5 ile 14,5 volt aralığında olması beklenir; kesin sınır aracın kılavuzunda yazılıdır. Değer akü gerilimiyle aynı kalıyorsa şarj yok demektir, çok yüksekse regülatör sorunu olabilir.

Bu ölçümler ilk fikri verir ama yük altında test kadar güvenilir değildir. Boşta iyi görünen bir akü, marş çekilirken çökebilir. Şüpheniz varsa servise yük testi yaptırmak daha kesin sonuç verir.

Akü sorununda sık yapılan hatalar

En sık hata, her akü sorununu akü bitti diye yorumlayıp yalnızca aküyü değiştirmektir. Nedeni şarj sistemi ya da kaçak akımsa, yeni akü de kısa sürede biter. Önce ölçüm yapmak gerekir.

İkinci hata, bitik aküyü sürekli takviye ile çalıştırmaktır. Her takviye aküyü ve şarj sistemini yorar. Üçüncü hata, uygun olmayan bir hızlı şarj cihazıyla aküyü zorlamaktır; motosiklet aküsü için akımı düşük ve otomatik kesmeli bir cihaz seçilmelidir.

Dördüncü hata, kutup başlarındaki oksidi görmezden gelmektir. Gevşek ya da oksitli bağlantı, sağlam bir aküyü bile zayıf gösterir. Son olarak, uzun süre bekleyecek aracı aküyü bakıma almadan bırakmak da aküyü kalıcı olarak zayıflatabilir.

Akü sorununda kendiniz ne yapabilir, ne zaman servise gitmelisiniz?

Kutup başlarını kontrol etmek, oksit varsa temizlemek ve bağlantıları sıkmak kendiniz yapabileceğiniz basit işlerdir. Akünün gerilimini bir multimetreyle ölçmek de ilk fikri verir. Akü şarj cihazı kullanıyorsanız, cihazın motosiklet aküsü için uygun olduğundan emin olun.

Marş hâlâ zayıfsa, akü şarj edildiği halde kısa sürede boşalıyorsa, ışıklar motor çalışırken bile sönükse ya da sigorta tekrar tekrar atıyorsa servise gitmeniz gerekir. Bu belirtiler şarj sistemi ya da kaçak akımı düşündürür ve özel ölçüm ister.

Aracın başında takviye yaparken yanlış bağlantı elektronik parçalara zarar verebilir. Emin değilseniz yol yardım talebi bırakmak daha güvenlidir.

Kısaca hatırlanması gerekenler

Akü yaşlanır, uzun beklemede boşalır ve şarj sistemi arızalıysa dolmaz. Yeni akü takmadan önce şarj gerilimini ve kaçak akımı ölçtürmek, aynı sorunun tekrarını önler. Uzun süre kullanmayacağınız aracın aküsünü bakım cihazına bağlayın ya da çıkarıp saklayın. Kutup başlarını temiz ve sıkı tutun.

Akü bakımında ayrıca üretim tarihine bakın, aracınızın tipine uygun kapasitede akü seçin ve eski aküyü geri dönüşüme verin. Şüphe duyduğunuzda yük altında test, en güvenilir cevabı verir.

Sık sorulan sorular

Motosiklet aküsü kaç yıl dayanır?

Akü tipine, kullanıma ve bakıma göre değişir. Yaş yerine test sonucuna güvenmek daha doğrudur.

Akü sürekli bitiyorsa ne yapmalıyım?

Önce şarj sistemi ve kaçak akım kontrol edilmelidir. Sorun akü değil bunlardan biri olabilir.

Marş basıyor ama motor çalışmıyor, akü mü?

Marş canlıysa akü genelde yeterli demektir. Yakıt, buji ya da ateşleme sistemi kontrol edilmelidir.

Akü şarj edilip kullanılabilir mi?

Sağlam bir akü evet. Ancak kapasitesi düşmüşse şarj geçici çözüm olur; test ile durum görülür.

Motorunuzu bize bırakın

Randevunuzu birkaç adımda oluşturun ya da doğrudan yazın, size dönelim.